Regulamin sklepu internetowego z perspektywy zmian w prawie konsumenckim

Sklepy internetowe (tak zwane e-sklepy) umożliwiające dokonywanie zakupu różnych towarów bez wychodzenia z domu zyskały w ostatnich latach na popularności. Część przedsiębiorców dzięki takiej formie rozpoczęła swoją działalność gospodarczą, zaś dla marek dotychczas istniejących stały się one dodatkowym, ogromnym narzędziem zbytu.

Wraz z przemianami ekonomiczno-społecznymi zmianie uległy regulacje prawne. W ich następstwie wprowadzono ustawę z dnia 30.05.2014 r. o prawach konsumenta, jak i pewne zmiany do Kodeksu cywilnego. Nowa ustawa konsumencka zastąpiła dotychczasową ustawę z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego, a jej wejście w życie przypadło na dzień 25.12.2014 r.

Tytułem wstępu przypomnijmy, że przedsiębiorcy mają obowiązek rejestrować się do VAT dokładnie w momencie, gdy ich roczne obroty (czyli przychody) przekraczają kwotę 150.000zł. Przy czym w przypadku firm w pierwszym roku działalności, ten limit 150.000zł przelicza się proporcjonalnie do okresu prowadzenia tej działalności w ciągu roku. Natomiast ci przedsiębiorcy, którzy nie przekraczają tego rocznego limitu, mają prawo – ale nie obowiązek – zarejestrować się do VAT, co oznacza przede wszystkim obciążenie sprzedaży odpowiednimi stawkami VAT oraz składanie deklaracji, ale i jednocześnie prawo do odliczenia VAT. Na marginesie dodajmy, że prowadzenie niektórych rodzajów działalności, takich jak doradztwo czy sprzedaż wyrobów akcyzowych, wyklucza z możliwości korzystania z tego zwolnienia podmiotowego; oznacza to, że prowadzący doradztwo muszą być VATowcami od pierwszej złotówki sprzedaży.

Znaczenie regulaminu sklepu internetowego można przyrównać do kodeksów dla poszczególnych gałęzi prawa. Jest on swego rodzaju dewizą działalności handlowej e-sklepu, zbiorem podstawowych regulacji określających najważniejsze elementy jego funkcjonowania, które są istotne nie tylko z punktu widzenia kupujących, ale i samego sprzedawcy.

Pierwszym krokiem dla skonstruowania poprawnego regulaminu powinno być właściwe wskazanie przedsiębiorcy prowadzącego e-sklep, który zarazem będzie administratorem danych osobowych kupujących oraz sprzedawcą. Podmiot ten należy zidentyfikować przez podanie wszystkich niezbędnych danych przedsiębiorcy. Pełna identyfikacja administratora danych osobowych kupujących jest istotna również z perspektywy realizacji tzw. obowiązku informacyjnego, wynikającego z art. 24 ustawy z dnia 29.08.1997 r. o ochronie danych osobowych.

Z dniem 25.12.2015 r. zmianie uległy również uprawnienia kupujących, które również należy zaliczyć do regulaminowego „must have” – na potrzeby artykułu wskazane zostaną najistotniejsze z perspektywy praktyki. Za kluczowe uznawane jest prawo odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od jej zawarcia bez podania przyczyny. Warto wspomnieć o rękojmi – pod tym pojęciem kryje się odpowiedzialność sprzedawcy za wady fizyczne lub prawne. Przepisy nowelizujące instytucję rękojmi zwiększyły swobodę zgłaszania żądań (naprawy, wymiany, obniżenia ceny oraz odstąpienia od umowy – to ostatnie jedynie, gdy wada jest istotna). Z kolei w odniesieniu do gwarancji ustawodawca zdeterminował okres, przez jaki chroni ona kupującego-konsumenta i oznaczył go jako 2 lata (jeśli odmiennie nie wskazano w umowie/Regulaminie).

Na wypadek zmiany treści regulaminu e-sklepu należy określić sposób poinformowania o tym fakcie kupujących, którzy są stałymi użytkownikami sklepu i od których nie wymaga się każdoczesnej jego akceptacji. Tacy użytkownicy powinni być poinformowani o wszelkich zmianach już przy pierwszym logowaniu do sklepu – na tym jednakże sprzedawca nie może poprzestać. Jego obowiązkiem będzie poinformowanie zarówno o zakresie zmian, jak i możliwości wypowiedzenia umowy o świadczenie usług drogą elektroniczną w rozsądnym terminie (wielu sprzedawców wyznacza termin dogodny dla kupujących – najczęściej 30 dni od dnia otrzymania przez nich wiadomości o dokonanych zmianach). Niemniej jednak zamówienia złożone przed chwilą wejścia w życie tych zmian będą podlegały starszej wersji regulaminu.

Warta uwagi jest również konieczność uzyskania wyraźnej zgody konsumenta na każdą dodatkową płatność. Jednoznaczne stanowisko Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedopuszczalne uznaje, aby taka opcja była automatycznie zaznaczona w chwili otwarcia zakładki przez konsumenta. Brak wyraźnej zgody obciąża sprzedającego, a na konsumencie nie będzie spoczywał obowiązek poniesienia dodatkowych kosztów.

Regulamin sklepu internetowego powinien być zrozumiały dla „nieprofesjonalnych” jego odbiorców - konsumentów oraz jednocześnie zapewnić niezbędny poziom ochrony przedsiębiorcy. Rola regulaminu w codziennym funkcjonowaniu e-sklepu jest nieoceniona ze względów prawnych, rynkowych oraz marketingowych. Warto więc zyskać pewność właściwego skonstruowania regulaminu przez zapewnienie sobie narzędzia przygotowanego przez profesjonalistów.

Justyna Matuszak-Leśny, LL.M.
Radca Prawny
Katarzyna Barszczewska
JPL Group Sp. z o. o.